Nam Quốc giang san là bài xích thơ của tác giả Lý hay Kiệt. Tương truyền trong quá trình sục sôi chiến đấu cùng giặc nước ngoài xâm, Lý thường xuyên Kiệt đã chế tạo nên bài xích thơ này. Tối ngày khuya thanh vắng, ông đang ở trong thường thờ và cất giọng đọc bài bác thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến quân giặc hoảng loạn. Sau này như lời bài bác thơ, quân cùng dân ta đã thành công quân giặc.

Bạn đang xem: Bài thơ "nam quốc sơn hà" là của ai?

*
Nam Quốc tổ quốc là bài bác thơ của tác giả Lý hay Kiệt

Nam Quốc tổ quốc – phiên bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc tổ quốc (chữ Hán: 南國山河) là 1 trong những bài thơ thất ngôn tứ giỏi viết bởi văn ngôn ko rõ tác giả. Đây là bài thơ lừng danh trong lịch sử Việt Nam, được coi là bạn dạng tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam, khẳng định hòa bình của nhà thay quyền Đại Việt trên những vùng đất của mình. Bài thơ được mang lại là bài xích thơ thần , do thần hiểu giúp Lê Hoàn kháng quân Tống năm 981 và Lý hay Kiệt kháng quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại đắm chìm vào ngọn lửa yêu thương nước. Lý thường xuyên Kiệt hiện nay không phải đứng trên đài tuyên ngôn cơ mà vẫn có thể tuyên bố độc lập đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không tồn tại tên, tên thường gọi Nam quốc tô hà là vì những bạn biên biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách bởi Nhà xuất phiên bản Văn học xuất bản năm 1976) để ra, đem từ tư chữ đầu vào câu thơ thứ nhất của bài bác thơ này (Nam quốc đất nước Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu thương nước

Văn bản

Bài thơ phái mạnh quốc giang san có tối thiểu là 35 dị phiên bản sách với 8 dị bạn dạng thần tích. Thư tịch thứ nhất có chép bài thơ này là sách Việt điện u linh tập, song bạn dạng Nam quốc đất nước trong Việt năng lượng điện u linh tập không hẳn là bạn dạng được biết đến nhiều nhất, phiên bản ghi vào Đại Việt sử ký kết toàn thư bắt đầu là bản được không ít người dân biết nhất. Đại Việt sử ký kết toàn thư là bộ chính sử trước tiên có ghi chép bài bác thơ này.

Bản ghi trong Đại Việt sử ký kết toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc giang san Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước nam giới thì vua nước phái mạnh cai quản

Rõ ràng đang được phân loại tại sách trời

Cớ làm sao bọn giặc ngỗ ngược kia cho đây xâm phạm

Rồi phía trên chúng cất cánh sẽ thấy và nhận lấy sự thảm bại hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không có tên, tên gọi Nam quốc sơn hà là do những người biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước phái nam ở,

Phân vị rạch ròi sẽ ghi vào sách trời.

Cớ sao đàn giặc bạo ngược mang đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, đã chuốc mang thất tại chảy tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, nam giới đế quản lí trị

Hiển nhiên đã định phận trên thiên thư

Cớ sao lũ giặc ngỗ ngược mang lại xâm phạm

Mà chúng bay, coi ra, lại chịu đựng bại ư?

Bản dịch của è cổ Trọng Kim:

Sông núi nước phái mạnh vua phái mạnh ở

Rành rành định phận sinh sống sách trời

Cớ sao bầy giặc thanh lịch xâm phạm

Chúng bay sẽ ảnh hưởng đánh tơi bời.

Hãy cùng lắng nghe bài thơ được đọc nhằm vang vọng hào khí bất tỉnh trời bây giờ nhé!

Lịch sử thành lập bài thơ nam giới Quốc đánh Hà

Trong cuộc chiến tranh Tống–Việt lần sản phẩm công nghệ nhất

Theo sách Lĩnh nam giới chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không nên Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng chứa quân xâm chiếm nước Nam. Phía 2 bên đối lũy cùng rứa cự với nhau sinh sống sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy hai anh thần nhân ngơi nghỉ trên sông vái mà lại nói rằng chúng ta là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; ni xin thuộc nhà vua đánh giặc để cứu vớt sinh linh. Vua Lê Đại Hành tỉnh giấc dậy lập tức đốt hương khấn ước thần giúp. Đêm ấy thấy một người dẫn đoàn âm binh áo trắng cùng một fan dẫn đoàn âm binh áo đỏ từ bỏ phía Bắc sông Như Nguyệt và lại cùng xông vào trại quân Tống mà đánh. Quân Tống gớm hoàng, thần nhân tàng hình trên không, phệ tiếng ngăm rằng:

“ phái nam quốc đất nước Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch nhấn phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đạp lên nhau chạy tan, chiến bại mà về. Vua Lê Đại Hành trở về nạp năng lượng mừng, truy vấn phong mang đến hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương lập miếu thờ tại ngã cha sông Long Nhãn, nhì là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu ngơi nghỉ ngã cha sông Nguyệt. Đa số những nhà nghiên cứu và phân tích thống tốt nhất đề thương hiệu khuyết danh tác giả bài thơ. Riêng rẽ Lê to gan Thát trong bài xích “Pháp Thuận và bài xích thơ thần nước phái nam sông núi” cho rằng tác giả bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các công ty nghiên cứu vừa mới đây thống nhất cách nhìn Nam quốc đất nước là bài xích thơ, xuất hiện thêm dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong chiến tranh Tống–Việt lần sản phẩm công nghệ hai

Theo sách Đại Việt sử cam kết toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu huyết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), thương hiệu tự là Công Tài, người Y Chánh, Cung Châu , là tướng mạo lĩnh, quan viên nhà Bắc Tống trong lịch sử Trung Quốc. Triệu huyết từng làm Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ xâm lược Đại Việt. Ngay sát trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết bảo vệ biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tấn công Đại Việt. Hai bên giao tranh ở sông Như Nguyệt, một tối quân sĩ bất chợt nghe trong đền Trương tướng quân bao gồm tiếng đọc to rằng:

“Nam quốc giang san Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này quả thật lời thơ, Lý hay Kiệt vượt mặt quân Tống.

Theo sách Việt năng lượng điện u linh – Chuyện Trương Hống và Trương Hát

 Thời nam giới Tấn Vương đơn vị Ngô đi đánh dẹp Lý Huy sống Long Châu, đóng góp quân ở cửa ngõ Phù Lan, đêm ngủ mộng thấy hai người kỹ vĩ, diện mạo khôi ngô đến ra mắt nhà vua và xin trợ chiến. Công ty vua hỏi danh tính, họ vấn đáp rằng bọn họ là bằng hữu vốn tín đồ Phù Lan, làm tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương bị Lý phái nam Đế đánh bại. Nam giới Đế làm lễ trọng ý hy vọng cho họ làm cho quan; nhị em chối từ, trốn vào núi Phù Long, nam giới Đế các lần cho tất cả những người truy nã không được, bắt đầu treo ngàn đá quý cầu bạn bắt. Hai đồng đội đều uống dung dịch độc cơ mà chết. Thượng đế thương chúng ta vô tội cho làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần nhị sông Vũ Bình và Lạng Giang cho tận bên trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã hỗ trợ vua Ngô Quyền trong chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương tỉnh giấc dậy new đem tế cùng khấn thần phò trợ. Sau đó Nam Tấn Vương chiến hạ trận, bình xong quân Tây Long vua không nên sứ chia chỗ lập đền thờ, phần đa phong làm Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền ở cửa ngõ sông Như Nguyệt. Còn em là tiểu Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa sông nam Bình.

Thời vua Nhân Tông công ty Lý, binh Tống nam xâm kéo đến biên cảnh; vua không đúng Thái uý Lý thường xuyên Kiệt dựa bờ sông đóng cừ để vậy thủ. Một tối kia đấu sĩ nghe vào đền có tiếng ngâm to rằng:

“ Sông núi công ty Nam nam đế ở

Phân minh trời định trên thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ lịch sự xâm phạm

Bọn chúng rồi đây đang bại hư.”

Quả nhiên quân Tống không đánh đã tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông gai tóc chẳng sai.

Xem thêm: Đại Lý Dừa Bến Tre Giá Rẻ Nhất Ý Tưởng, Bán Buôn Dừa Xiêm Bến Tre Trên Muabannhanh

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị vàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, rộng 30 vạn quân bên Tống (Trung Quốc) vì Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt (tên nước nước ta thời đó). Lý thường Kiệt lập phòng tuyến đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang lại sông Như Nguyệt thì bị chặn. Những trận quyết chiến ác liệt đã xảy ra tại đây tuy nhiên quân Tống không vấn đề gì vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng góp trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho tất cả những người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát ngơi nghỉ phía nam kè sông Như Nguyệt, giả có tác dụng thần hiểu vang bài thơ trên. Nhờ thế niềm tin binh sĩ lên siêu cao. Lý thường xuyên Kiệt liền mang đến quân vượt sông, tổ chức một trận quyết chiến, tấn công thẳng vào trại giặc. Phần vị bất ngờ, phần bởi sĩ khí quân Đại Việt sẽ lên, quân Tống phòng đỡ yếu đuối ớt, số bị chết, bị thương sẽ hơn vượt nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho người sang nghị hòa, mở đường mang đến quân Tống rút quân về nước, duy trì vững khu vực nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa nhị câu thơ cuối và đối tượng người tiêu dùng của bài thơ

Trong câu thơ cuối của bài bác thơ nam giới quốc sơn hà tất cả đại từ bỏ nhân xưng ngôi vật dụng hai số những “nhữ đẳng” 汝等. Trong các bạn dạng dịch thơ của bài thơ này từ bỏ nhữ đẳng những được dịch là chúng cất cánh hoặc chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ và Nguyễn sơn Phong “nhữ đẳng” 汝等 trong câu thơ cuối của bài thơ nam quốc giang san là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người tiêu dùng của bài xích thơ là quân Đại Việt, không phải quân Tống, ý của nhị câu thơ cuối của bài bác thơ là nguyên nhân quân giặc mang đến xâm phạm mà các ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu đựng thất bại.

Nam quốc đánh hà

Nam quốc giang sơn Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam thì vua nam giới ở,

Cương giới đã ghi rành rành ngơi nghỉ trong sách trời.

Cớ sao bọn giặc bạo ngược kia dám cho tới xâm phạm?

Chúng cất cánh hãy ngóng xem, thế nào thì cũng chuốc mang bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống vày Quách Quỳ lãnh đạo xâm lược Đại Việt. Lý thường xuyên Kiệt lập phòng đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh cho sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều cuộc chiến ác liệt đã xảy ra tại đây nhưng lại quân Tống ko có gì vượt được phòng tuyến đường Như Nguyệt, đành đóng góp trại đợi viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho những người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát, sinh sống phía phái nam bờ sông, giả làm cho thần hiểu vang bài xích thơ trên. Nhờ vào thế lòng tin binh sĩ lên vô cùng cao. Lý hay Kiệt liền mang đến quân thừa sông, tổ chức một trận quyết chiến tấn công thẳng vào trại giặc. Phần vì bất ngờ, phần bởi vì sĩ khí quân Việt đã lên, quân Tống phòng đỡ yếu hèn ớt, số bị chết, bị thương vẫn quá nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hoà, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ vững lãnh thổ Đại Việt. Một trong những nhận định xem bài thơ này là phiên bản tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này nằm trong truyền thuyết thần thoại về hai anh em Trương Hống, Trương Hát. Có tài liệu gắn truyền thuyết thần thoại này với Lý thường Kiệt trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt năng lượng điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được rất nhiều sách sử khác như Đại Việt sử ký kết toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những lúc đó, sách Lĩnh nam giới chích tai quái (Trần thế Pháp đời Trần) lại gắn thần thoại này với trận đánh chống quân Tống lần thứ nhất thời chi phí Lê của Lê Đại Hành năm 981, với câu chữ như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ tại thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch thừa nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước nam thì vua nam ở.

Thượng đế sẽ định vì thế trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại tới đây xâm lược,

Gươm sáng đang chém hết các ngươi rã tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài thơ còn có khoảng hơn 30 dị bạn dạng được chép trong các sử cùng sách không giống nhau. Tiêu đề bài bác thơ bởi vì nhóm soạn Hợp tuyển thơ văn nước ta thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, phái nam Trân

“Núi sông nam Việt vua nam giới ở,

Vằng vặc sách trời phân tách xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm cho đây?

Chúng mày tuyệt nhất định phải tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước phái nam Việt bao gồm vua nam giới Việt,

Trên sách trời chia biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây cất cánh sẽ tung tành cho coi.”

Dị bản

“Nam quốc tổ quốc nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch nhấn thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc tổ quốc Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong bố tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua nam giới ở,

Rành rành định phận trên sách trời.

Cớ sao cộng đồng giặc thanh lịch xâm phạm?

Chúng bay sẽ ảnh hưởng đánh tơi bời.”

Nam Quốc sơn Hà đó là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài bác thơ vang lên khiến cho ý chí chống giặc của người việt nam sục sôi và quân giặc hoảng sợ. Dù qua từng nào năm thì ngọn lửa ấy vẫn tồn tại vang vọng vào lời bài thơ. Phái mạnh Quốc tô Hà thiết yếu là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.